Đi làng gốm Bát Tràng từ Văn Giang mất 15 phút và có gì để xem
Ở Văn Giang thì cuối tuần đưa cả nhà đi đâu gần mà đáng đi?
Câu trả lời của mình là làng gốm Bát Tràng, chỉ khoảng 15 phút lái xe. Bài này kể lại chuyến đi trưa hôm ấy: đi đường nào, làng có gì để xem, vì sao ngôi làng gần 1000 năm tuổi này lại gắn với sông Hồng, và cây cầu Ngọc Hồi đang dựng trụ ngay đầu làng có ý nghĩa gì với người ở bên này sông.
Làng gốm Bát Tràng cách Văn Giang chỉ khoảng 15 phút lái xe
Ở mấy video về bảy cây cầu và quy hoạch Hưng Yên, mình có hẹn sẽ kể về một ngôi làng gốm nằm ngay đầu cầu Ngọc Hồi phía bên này sông. Hôm nay mình giữ đúng lời hẹn đấy.
Hơn 11 giờ trưa, mình lái xe từ nhà đi theo tỉnh lộ 379. Đây là con đường chạy dọc bên này sông Hồng, nối Văn Giang lên Hà Nội. Đi thẳng thì nhanh, nhưng mình chọn đi vòng một chút, rẽ sang đường tỉnh 378 để đi qua các làng hoa trước.
Từ Văn Giang sang tới Bát Tràng, tính cả đoạn đi vòng, cũng chỉ khoảng 15 phút. Gần đến mức một buổi trưa rảnh là đi được, không cần lên kế hoạch gì cầu kỳ.
Đi qua làng hoa Phụng Công trước
Phụng Công là vùng trồng hoa, cây cảnh nổi tiếng của Văn Giang. Phía trước là vườn ươm, nhà lưới. Phía xa xa là những tòa nhà cao tầng.
Ở các video quy hoạch, mình có nói Văn Giang được giao vai trò cửa ngõ đông nam của Hà Nội. Nhưng phải đi một vòng như thế này mình mới thấy rõ: ruộng hoa và nhà cao tầng đang đứng cạnh nhau trong cùng một khung hình. Khoảng hai tháng nữa vào vụ Tết, chỗ này sẽ kín đào và quất. Mình sẽ quay lại.
Tới chợ gốm là biết mình đã sang Bát Tràng
Chỉ vài phút sau làng hoa, hai bên đường đã thấy gốm. Chậu cây, bình, lọ, ấm chén bày kín các cửa hàng. Đó là chợ gốm Bát Tràng. Đến đây thì mình gửi xe và đi bộ, vì muốn hiểu một ngôi làng thì phải xuống đường, đi từng con ngõ.
Bát Tràng có từ bao giờ và vì sao lại nằm sát sông Hồng
Câu chuyện thường được kể là thế này. Khi vua Lý Thái Tổ dời đô về Thăng Long, theo chân vua có những người thợ gốm từ làng Bồ Bát, vùng đất nay thuộc Ninh Bình. Họ dừng lại bên bờ sông Hồng, thấy ở đây có rất nhiều đất sét tốt, thế là dựng lò và lập làng.
Nói cho công bằng thì mốc thời gian chính xác các nhà nghiên cứu vẫn còn bàn. Có tài liệu nói ít hơn, có tài liệu lần về tận thời nhà Lý. Mình không muốn khẳng định một con số chắc nịch ở đây.
Nhưng có một điều chắc chắn. Phải sát sông thì mới có đất sét, và mới có thuyền chở củi, chở gốm đi bán. Sông Hồng vừa là nguồn nguyên liệu, vừa là con đường thương mại của cả ngôi làng.
Sông Hồng làm nên Bát Tràng
Gần nghìn năm trước, con sông mang đất sét và thuyền buôn đến cho làng gốm. Bây giờ, cũng trên con sông ấy, một cây cầu mới đang đáp xuống ngay sát đầu làng.
Bảo tàng gốm Bát Tràng trông như bảy chiếc bàn xoay khổng lồ
Đi từng ngõ, rẽ một cái là hiện ra quầy vé và tua xe điện. Đây là làng nghề nên khách du lịch đến tham quan rất đông, xe điện chạy ra chạy vào liên tục.
Công trình làm mình bất ngờ nhất là bảo tàng gốm Bát Tràng. Nó gồm những khối nhà uốn cong, to nhỏ khác nhau, trông như bảy chiếc bàn xoay gốm khổng lồ đặt cạnh nhau. Những đường gờ chạy quanh tường giống vết ngón tay miết trên đất sét lúc nặn gốm.
Vật liệu chủ yếu là gạch nung và gạch gốm, đúng chất của làng. Một công trình hiện đại như thế đặt giữa làng nghề gần 1000 năm, mình thấy đó là cách Bát Tràng đang tự làm mới mình.
Ngôi nhà gỗ và những chiếc bình men lam
Đi thêm vài bước là gặp một ngôi nhà gỗ ngay gần bảo tàng, trước nhà là những chiếc bình men lam cao ngang người.
Trong Dư địa chí, Nguyễn Trãi viết từ thế kỷ 15, gốm Bát Tràng được nhắc đến như một sản vật dùng làm đồ cống nạp. Nghĩa là từ khoảng 600 năm trước, đồ gốm của ngôi làng nhỏ bên sông này đã đủ đẹp để làm quà cho cả một triều đình.
Chắc nhiều người còn nhớ câu ca dao: “Ước gì anh lấy được nàng, để anh mua gạch Bát Tràng về xây”. Ngày xưa, gạch Bát Tràng là lời hứa của chàng trai với người mình thương.
Đưa trẻ con đi làng gốm Bát Tràng cuối tuần thì chơi gì
Nhà nào có con nhỏ thì đây là một chỗ cuối tuần rất đáng đi. Trải nghiệm ở đây hợp với nhiều lứa tuổi, trẻ con hay người lớn đến rồi gần như không muốn về.
- Xem gốm ở chợ và các cửa hàng hai bên đường.
- Tự tay nặn gốm, làm ra sản phẩm của riêng mình.
- Ngồi xe điện đi lòng vòng quanh làng.
- Ghé bảo tàng gốm để xem công trình hình bàn xoay.
Lái xe thêm một chút theo đường khác, gốm vẫn bày dọc hai bên đường cho tới tận cổng làng.
Kim Lan, một làng gốm cổ ngay bên cạnh
Ngay cạnh Bát Tràng là Kim Lan, có tấm biển ghi rõ nghề gốm Kim Lan. Đây cũng là một làng gốm cổ, khảo cổ từng tìm thấy ở đây nhiều dấu tích gốm rất sớm.
Kim Lan và các làng xung quanh nay được gộp chung vào xã Bát Tràng mới. Ở đây có lò bầu cổ, xóm cổ, những con ngõ lát gạch nghiêng. Lần này mình chỉ đi lướt qua. Mình để dành một buổi thật kỹ vào dịp Tết, khi các lò gốm đỏ lửa suốt đêm.
Cầu Ngọc Hồi đang dựng trụ ngay đầu làng Bát Tràng
Đường về lại qua làng hoa, 15 phút thôi. Từ làng gốm nghìn năm về tới làng hoa và những khu nhà cao tầng, hai thế giới nằm cạnh nhau bên này sông Hồng.
Trước khi về nhà, mình rẽ ra bãi sông. Giữa những cánh đồng bên này sông, một dãy trụ cầu đã dựng lên rồi. Có xà mũ, có cần cẩu, rất nhiều thứ đang làm.
Ở video bảy cây cầu, mình đứng ở bờ bên này. Ở video bên kia cầu Ngọc Hồi, mình sang bờ Thanh Trì xem người ta cẩu từng phiến dầm. Hôm nay quay lại bờ bên này thì thấy hai đầu cầu đều đang lên dầm.
Đường thay đổi thì Bát Tràng sẽ gần hơn nữa
Mấy năm nữa, khi cầu xong, từ phía Nam Hà Nội sang Bát Tràng có khi chỉ mất vài phút. Đó là điều mình thấy tận mắt ở công trường, còn bao giờ thông xe thì phải theo dõi tiến độ thực tế.
Mình chỉ mong là khi đường sá thay đổi, những lò gốm, những đôi tay nặn gốm vẫn còn ở đây. Vì đó mới là thứ làm nên tên tuổi của làng gốm Bát Tràng.
Tóm lại và việc bạn có thể làm ngay tuần này
Từ Văn Giang lái xe khoảng 15 phút là tới một làng gốm gần 1000 năm tuổi. Ở đó có phố chợ gốm, có bảo tàng hình bảy chiếc bàn xoay, có tua xe điện quanh làng. Và ngay đầu làng là cây cầu Ngọc Hồi đang lớn lên từng ngày.
Việc làm được ngay cuối tuần này: chọn một buổi trưa, đi theo tỉnh lộ 379, rẽ qua làng hoa Phụng Công rồi sang chợ gốm. Gửi xe, đi bộ vài con ngõ, cho con nặn thử một món gốm. Trên đường về, ghé bãi sông nhìn trụ cầu Ngọc Hồi để tự hình dung khoảng cách giữa hai bờ đang thu lại thế nào.
Dịp Tết mình sẽ quay lại, đi bộ và quay thật kỹ các lò gốm. Còn chủ nhật này, mình lái xe từ Văn Giang lên Bắc Ninh, bấm giờ từng phút để mọi người tham khảo.
Nhận bản đồ bảy cây cầu qua sông Hồng, miễn phí
Cây nào ở đâu, xây tới đâu, cây nào gần nhà bạn nhất, mình cập nhật hàng tháng. Nhắn Zalo chữ “cầu” tới số 0983 895 957, mình gửi bạn bản mới nhất.
Nhắn Zalo Dương Thanh NhâmCâu hỏi thường gặp
Từ Văn Giang đi làng gốm Bát Tràng mất bao lâu?
Theo chuyến đi của mình, khoảng 15 phút lái xe. Mình đi theo tỉnh lộ 379 dọc bên này sông Hồng, rẽ qua đường tỉnh 378 và làng hoa Phụng Công rồi tới chợ gốm.
Làng gốm Bát Tràng có gì cho trẻ con chơi?
Trẻ con có thể xem gốm, tự tay nặn gốm, ngồi xe điện đi vòng quanh làng và ghé bảo tàng gốm. Đây là chỗ cuối tuần hợp cho cả nhà, nhiều lứa tuổi đều có trò để làm.
Bảo tàng gốm Bát Tràng có gì đặc biệt?
Công trình gồm những khối nhà uốn cong, to nhỏ khác nhau, trông như bảy chiếc bàn xoay gốm khổng lồ đặt cạnh nhau. Tường có đường gờ như vết ngón tay miết trên đất sét, vật liệu chủ yếu là gạch nung và gạch gốm.
Làng gốm Bát Tràng có từ bao giờ?
Câu chuyện thường kể là thợ gốm từ làng Bồ Bát, nay thuộc Ninh Bình, theo chân vua Lý Thái Tổ dời đô về Thăng Long rồi dừng lại bên sông Hồng lập làng. Mốc thời gian chính xác các nhà nghiên cứu vẫn còn bàn. Dư địa chí của Nguyễn Trãi ở thế kỷ 15 đã nhắc tới gốm Bát Tràng như một sản vật cống nạp.
Cầu Ngọc Hồi ở gần Bát Tràng đang thi công tới đâu?
Lúc mình ghé, trên bãi sông bên này đã có một dãy trụ cầu, xà mũ và cần cẩu. Cả hai đầu cầu đều đang lên dầm. Thời điểm thông xe cụ thể thì cần theo dõi tiến độ thực tế.
Bài viết liên quan
- Tiến độ 7 cây cầu qua sông Hồng và hai cây đáp xuống Văn Giang
- Tiến độ khu đô thị thể thao Olympic bên kia cầu Ngọc Hồi
- Vai trò của Văn Giang trong quy hoạch tỉnh Hưng Yên mới
- So sánh ba cây cầu từ Văn Giang đi Khuất Duy Tiến lúc 7 giờ sáng
Nội dung trong bài là quan điểm cá nhân của người viết, không phải lời khuyên đầu tư hay tư vấn pháp lý.